पंतप्रधान मोदींची 9 वर्षे: मोदी सरकारच्या शेतकर्‍यांसाठी 9 योजना

पंतप्रधान मोदींची 9 वर्षे, शेतकरी कल्याण योजना: मोदी सरकारच्या सत्तेची नऊ वर्षे साजरी होत असताना, कृषी क्षेत्राचे सक्षमीकरण आणि उन्नती करण्यासाठी अनेक शेतकरी कल्याणकारी योजनांची ओळख पटवणे महत्त्वाचे आहे. पीएम मोदींच्या नेतृत्वाखाली, या उपक्रमांचे उद्दिष्ट आर्थिक सुरक्षा, कौशल्य विकास, बाजारपेठेत प्रवेश आणि शाश्वत कृषी पद्धती प्रदान करून शेतकऱ्यांचे जीवन सुधारण्याचे आहे. या लेखात, आम्ही मोदी सरकारने सुरू केलेल्या नऊ महत्त्वाच्या शेतकरी कल्याण योजनांचा शोध घेऊ आणि त्यांचा देशभरातील शेतकऱ्यांवर होणारा परिणाम तपासू.

प्रधानमंत्री फसल विमा योजना (PMFBY):

2016 मध्ये सुरू करण्यात आलेली, PMFBY शेतकऱ्यांना परवडणाऱ्या प्रीमियमवर सर्वसमावेशक पीक विमा संरक्षण देते. हे नैसर्गिक आपत्ती, कीटक किंवा रोगांमुळे झालेल्या पिकांच्या नुकसानीची वेळेवर भरपाई सुनिश्चित करते. या योजनेमुळे लाखो शेतकर्‍यांना आर्थिक सुरक्षितता आणि स्थैर्य मिळाले आहे, त्यांचे जीवनमान सुरक्षित आहे.

प्रधानमंत्री किसान सन्मान निधी (PM-KISAN):

2019 मध्ये सुरू करण्यात आलेली PM-KISAN ही लहान आणि अल्पभूधारक शेतकऱ्यांना मदत करण्यासाठी डिझाइन केलेली एक उत्पन्न समर्थन योजना आहे. या योजनेंतर्गत पात्र शेतकऱ्यांना तीन समान हप्त्यांमध्ये वार्षिक 6,000 रुपयांची थेट आर्थिक मदत मिळते. या योजनेचा 120 दशलक्षाहून अधिक शेतकऱ्यांना लाभ होत असल्याने, यामुळे त्यांच्या उत्पन्नात लक्षणीय वाढ झाली आहे आणि त्यांचे जीवनमान सुधारले आहे.

मृदा आरोग्य कार्ड योजना:

2015 मध्ये सुरू करण्यात आलेली, मृदा आरोग्य कार्ड योजना शेतकर्‍यांना वैयक्तिकृत माती आरोग्य अहवाल प्रदान करते, मातीच्या पोषक तत्वांबद्दल मौल्यवान अंतर्दृष्टी आणि संतुलित फलनासाठी शिफारसी देते. योग्य मृदा व्यवस्थापन पद्धतींना प्रोत्साहन देऊन, या योजनेने उत्‍पादन इष्टतम केले आहे, निविष्ट खर्च कमी केला आहे आणि शेतजमिनींवर मातीचे आरोग्य सुधारले आहे.

प्रधानमंत्री कौशल विकास योजना (PMKVY):

2015 मध्ये सुरू करण्यात आलेली, PMKVY चे उद्दिष्ट शेतकरी आणि ग्रामीण युवकांना कौशल्य प्रशिक्षण देणे आहे. नॅशनल स्किल डेव्हलपमेंट कॉर्पोरेशन (NSDC) द्वारे अंमलात आणलेल्या, या योजनेने 40 दशलक्षाहून अधिक शेतकरी आणि ग्रामीण तरुणांना आवश्यक कृषी कौशल्ये सुसज्ज करून, उत्पादकता सुधारणे आणि रोजगाराच्या संधी निर्माण करून सक्षम केले आहे.

e-NAM (नॅशनल अॅग्रीकल्चर मार्केट):

2016 मध्ये सुरू करण्यात आलेले, e-NAM हे एक इलेक्ट्रॉनिक ट्रेडिंग पोर्टल आहे जे संपूर्ण भारतातील कृषी बाजारांना एकत्रित करते. हे शेतकऱ्यांना त्यांचे उत्पादन ऑनलाइन विकण्यास, स्पर्धात्मक किंमती शोधण्यास आणि देशभरातील खरेदीदारांशी संपर्क साधण्यास सक्षम करते. या डिजिटल प्लॅटफॉर्मने कृषी व्यापारात क्रांती घडवून आणली आहे, मध्यस्थांचे उच्चाटन केले आहे, पारदर्शकता सुनिश्चित केली आहे आणि शेतकऱ्यांना योग्य बाजारपेठ उपलब्ध करून दिली आहे.


प्रधानमंत्री आत्मनिर्भर भारत अभियान (ABHA):

2020 मध्ये सुरू केलेले ABHA हे एक राष्ट्रीय अभियान आहे जे भारताला कृषी आणि अन्न उत्पादनात आत्मनिर्भर बनविण्यावर लक्ष केंद्रित करते. पीक विविधीकरण, उत्पादकता वाढ आणि मूल्यवर्धन या घटकांसह, या योजनेमुळे शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढले आहे, त्यांचा आर्थिक भार कमी झाला आहे आणि शाश्वत कृषी पद्धतींना चालना मिळाली आहे.

परंपरागत कृषी विकास योजना (PKVY):

2015 मध्ये सुरू करण्यात आलेली, PKVY सेंद्रिय शेती पद्धती आणि पारंपारिक आणि देशी पद्धतींचा अवलंब करण्यास प्रोत्साहन देते. आर्थिक सहाय्य आणि तांत्रिक मार्गदर्शनाद्वारे, ही योजना शेतकर्‍यांना सेंद्रिय शेती प्रमाणपत्र, शाश्वत शेती, सुधारित जमिनीची सुपीकता आणि आरोग्यदायी शेती पद्धतींमध्ये योगदान देण्यासाठी प्रोत्साहित करते.

प्रधानमंत्री कृषी सिंचाई योजना (PMKSY):

2015 मध्ये सादर करण्यात आलेली, PMKSY चे उद्दिष्ट पाण्याची कार्यक्षमता वाढवणे आणि शाश्वत सिंचन पद्धतींना प्रोत्साहन देणे आहे. ‘हर खेत को पानी’ साध्य करण्यावर लक्ष केंद्रित करून, ही योजना नवीन जलस्रोत निर्माण करण्यावर, पाणी साठवण आणि वितरण पायाभूत सुविधा सुधारण्यावर आणि सूक्ष्म सिंचन तंत्रांना प्रोत्साहन देण्यावर लक्ष केंद्रित करते. PMKSY ने देशभरातील कृषी उत्पादकता आणि जलसंधारणावर सकारात्मक परिणाम केला आहे.

PM कृषी संपदा योजना:

2017 मध्ये सुरू करण्यात आलेल्या PM कृषी संपदा योजनेचे उद्दिष्ट अन्न प्रक्रिया क्षेत्राचे आधुनिकीकरण आणि कृषी-उद्योगासाठी मजबूत पायाभूत सुविधा निर्माण करणे आहे. ही योजना काढणीनंतरचे नुकसान कमी करणे, प्रक्रिया क्षमता सुधारणे आणि मूल्यवर्धनाला चालना देणे यावर लक्ष केंद्रित करते. यामुळे अन्न प्रक्रिया क्षेत्राच्या वाढीला चालना मिळाली आहे, रोजगाराच्या संधी निर्माण झाल्या आहेत आणि शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढले आहे.

भारतातील शेतकऱ्यांचे जीवन आणि कृषी क्षेत्र सुधारण्यासाठी पंतप्रधान मोदींनी सुरू केलेल्या अनेक योजना आणि उपक्रमांपैकी या काही आहेत. या योजनांमुळे शेतकऱ्यांचे उत्पन्न सुधारण्यास, त्यांचा आर्थिक भार कमी करण्यात आणि कृषी क्षेत्राला अधिक शाश्वत बनविण्यात मदत झाली आहे.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Scroll to Top